افرادی که در طول زندگی، منظم و اصولی ورزش می‌کنند، دچار دیسک کمر و درد‌های عصب سیاتیک نمی‌شوند اما ورزش‌ های غیر علمی و سنتی نتیجه عکس دارد و می تواند یک ورزشکار حرفه‌ ای را نیز مبتلا به دیسک کمر کرده. در کل خطر ابتلا به دیسک کمر و سیاتیک خیلی از افراد را تهدید می‌کند حتی کارمندان و پشت میز نشین‌ ها.

“دیسک” عبارت است از بالشتک‌های غضروفی پر از مایع که دارای خاصیت ضربه گیری و ممانعت از کشش زیاد روی مهره‌هاست و در بین استخوان‌های ستون مهره‌ای قرار دارد. دیسک همچنین حالت انعطاف پذیری دارد.  هر دیسک دارای هسته‌ای مایع و ژله‌ای است که پوشش حلقه‌ای و تعدادی رشته، آن را محاصره کرده است. این حلقه در ناحیه پشت و اطراف دیسک ضعیف‌تر است و در اثر ضربه و فشار زیاد دچار بروز فتق دیسک و برآمدگی و فشار بر روی اعصاب ستون مهره‌ها می‌شود. دیسک حالت کمک فنر را در اتومبیل دارد و سبب می‌شود تا مهره‌ها با هم اصطکاک پیدا نکنند و ساییده نشوند.

اما “سیاتیک” چیست؟؛ به هم پیوستن تعدادی از رشته‌های عصبی که طرفین مهره‌های پشت و کمر و لگن به هم می‌پیوندند و از ناحیه پشت ران به طرف ساق پا می‌آیند و به دو شاخه تبدیل می‌شوند و به طرف کف پا می‌آیند. پس در حقیقت تمام افراد دارای سیاتیک و دیسک هستند.

علل بروز بیماری‌های دیسک کمر و سیاتیک
چاقی، برداشتن اشیا سنگین از زمین، نشستن نامناسب روی زمین و صندلی، نامناسب نشستن روی صندلی اتومبیل هنگام رانندگی، ایستادن در حالت نامناسب، جای خواب نامناسب، ورزش نکردن و ضعف ستون اسکلتی، خم شدن و کش آمدن ناصحیح، تصادفات و سقوط، فعالیت جسمانی زیاد و ناجور، بروز پارگی و رگ به رگ شدن یا دررفتگی و برآمدگی دیسک بین مهره‌ها یا رباط و اعصاب و عضلات، ناهنجاری‌های مادرزادی، حاملگی، عفونت‌ها، سرطان‌ها، فشارهای روحی و عصبی، اختلالات مغزی و طناب نخاعی همگی از عواملی هستند که منجر به بروز بیماری دیسک کمر و سیاتیک می‌شوند.

که دیسک‌های بین مهره‌ها به میزان بیست‌ و پنج درصد از ستون فقرات را تشکیل می‌دهند و تنها در صورتی حرکات ما بین مهره‌ها امکان پذیر است که دیسک‌ها سالم و قوی باشند. بنابراین باید کاری کرد که در طول زندگی به مرور زمان دیسک‌ها در معرض تخریب و برآمدگی قرار نگیرند. اگر هم دیسک آزرده تحت درمان قرار نگیرد مشکل‌ساز می‌شود زیرا ریشه‌های عصبی در طرفین مهره‌ها و کانال نخاعی در وسط ستون مهره‌ها (از مغز تا دومین مهره کمر) ادامه دارد و پیام‌های درد را از کمر به ستون مهره‌ای و پاها منتقل می‌کند.

چه کنیم؟
در کل دردهای ناحیه کمر و پا مانند دیسک و سیاتیک یکی از مشکلات عمده افراد به ویژه در سنین بالاتر از ۴۰ سالگی است که در بیشتر موارد سبب ناتوانی شغلی شده و ناراحتی روحی و جسمی را هم به دنبال دارد بنابراین باید تا حد امکان از ابتلا به آنها جلوگیری کرد.

برای پیشگیری از بروز اختلالات استخوانی و دیسک مهره‌ها، باید از انجام کارهای شدید جسمانی و بلند کردن اشیا سنگین پرهیز شود. ضمن اینکه برای جابه‌جا کردن یا برداشتن لوازم از سطح زمین بهتر است زانوها را نیز خم کرد و از حالت نشسته اشیا را برداشت.

ورزش عامل بازدارنده است یا ابتلا؟
افرادی که در طول زندگی براساس یک برنامه تمرینی منظم و به صورت اصولی ورزش می‌کنند دچار دیسک کمر و درد‌های عصب سیاتیک نمی‌شوند اما متأسفانه به کرات شاهد ورزش غیر علمی و سنتی هستیم که حتی یک ورزشکار حرفه‌ای را نیز مبتلا به دیسک پیشرفته کمر می‌کند تا جائیکه او  وادار به عمل جراحی می‌شود.

این ورزش‌ها مانع از دیسک کمر و سیاتیک می‍شوند
ورزش‌های مداوم و منظم از قبیل پیاده روی، نرمش، دویدن، کوهنوردی، و شنا در دوران جوانی سبب تقویت عضلات و استخوان‌ها و اعصاب و دیسک کمر می‌شوند و در نهایت از ابتلا فرد به بیماری‌های دیسک کمر و سیاتیک جلوگیری می‌کنند. سیگار کشیدن نیز یکی از عوامل بسیاری از بیماری‌ها، و به ویژه بیماری دیسک کمر و سیاتیک است، زیرا سیگار کشیدن شریان‌ها را تنگ می‌کند و این باعث می‌شود میزان اکسیژنی که باید به پاها و سایر نواحی بدن ‌برسد، کمتر شود.

چه می‌شود که پشت میزنشین‌ها دیسک کمر و سیاتیک می‌گیرند؟
افرادی که شغل پشت میز نشینی دارند مانند کارمندان یا خانم‌های خانه‌دار حتی با بلند کردن یک عدد کپسول گاز پر یا جعبه نوشابه و دیگر اشیا ممکن است فشار ناگهانی از طریق ستون فقرات به مهره‌های کمر و دیسک بین مهره‌های خود وارد می‌کنند. این کار باعث ایجاد نوعی فتق در دیسک بین مهره‌ها شود و در نتیجه درد شدید ناحیه کمر و پشت ران و طرفین ساق پا به وجود آید؛ یعنی فشار بر عصب سیاتیک.

از آنجا که عصب سیاتیک از اعصاب مجاور مهره‌های کمر شروع می‌شود و از پشت ران به طرف ساق پا و کف پا حرکت می‌کند و از قطر آن کاسته می‌شود، از همین مسیر است که دردهای سیاتیکی می‌توانند منشا فشار مهره‌ها و دیسک و اعصاب کمری شوند. در افراد چاق، شیوع و شدت دردهای کمری بیشتر است زیرا بزرگی شکم و تجمع چربی در اطراف و سطح مهره‌ها و عضلات سبب فشار روی اعصاب و دیسک مهره‌ای می‌شود و فاصله مهره‌ها را کوتاه‌تر می‌کند.

در کل آرتروز کمر و زانوها و شانه‌ها در افراد چاق و به خصوص کسانی که روش نشستن بر روی صندلی و خم شدن و دراز کشیدن را به خوبی انجام نمی‌دهند بیشتر است.

نشستن روی صندلی باید به گونه‌ای عمود باشد که زاویه‌ای در ناحیه کمر تا شانه نسبت به بدن و صندلی ایجاد نشود و به حالت شل و خمیده روی صندلی نباید نشست در صورتی که بادکردگی و فتق دیسک در ناحیه جلو یا عقب مهره‌ها و نخاع شوکی در حد خفیف باشد می‌توان با استراحت مطلق و سپس نسبی و عدم انجام کارهای سنگین و استفاده از داروهای مسکن و ضد التهاب و فیزیوتراپی و کشش و کمربند، بیماری را بهبود بخشید یا درمان کرد اما در صورت شدید بودن نیاز به جراحی یا بیهوشی برای برداشتن و یا ترمیم دیسک آسیب دیده است.

منبع : مهرنیوز


<-- این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
Facebook stumbleupon Digg Delicious Email Twitter